Gvantsa's Blog

Do Brazylii pojechałam na 2 miesiące jako stypendystka Uniwersytetu w Irati. Prowadzając badania w Paranie, miałam okazję odwiedzić polsko-ukraińskie miasta, wsie i kolonie, takie jak: Mallet, Rio Claro, Guarapuava, Itapará, Prudentopolis, Kurytyba, Ponta Grosaa, Rio Azul. Polaków można spotkać tu wszędzie, polskie nazwiska widnieją na szyldach (np. w nazwach sklepów, firm), w sklepach można kupić pierogi, w restauracjach serwowany jest barszcz czerwony. Na ulicach, słysząc język polski, niektóre osoby podchodzą i łamaną polszczyzną mówią, że też są Polakami - wymieniają swoje polskie nazwiska i tłumaczą, że ich babcia lub dziadkowie przybyli tu kiedyś z Polski.  Opis: mieszkańcy z polskim pochodzeniem, po rodzę do Rio Claro Obserwując osoby z polskim pochodzeniem, można stwierdzić, że język polski lepiej przetrwał w małych miastach lub koloniach niż w takich dużych jak Kurytyba, Guarapuava. Po drodze z miejscowości Mallet do Rio Claro, gdzie dom y stoją daleko od siebi...

W Gruzji nie ma kultury podawania przystawek, każde danie je się osobno. Tak samo jak w domu, w restauracjach porcje nie są podawane dla jednej osoby, tylko dla wszystkich. Porównując do Polski, nie ma również znaczenia kolejność podawanych dań, kuchnia jest podzielona według zimnych (które są w czasie supry od samego początku) i ciepłych potraw które dochodzą podczas ucztowania (Turysta może się zdziwić, jeśli w restauracjach zamówiona zupa będzie podana pod koniec uczty). Jak wskazuje się w gruzińskiej etnografii, w dawnych czasach w tym kraju jadło się trzy razy:  - rano na śniadanie: twaróg, jogurt gruziński matsoni , chleb, ser, jajko, mleko bardzo rzadko mięso (pozostałe z  poprzedniego dnia), do tego kieliszek wódki; - po południu na obiad: różne dania, które składają się z mięsa, ziemniaków, fasoli. Do tego ser, chleb, różne zioła, kiszone warzywa i kieliszek wina. Nie wolno było najeść się do syta ze względu na ciężką pracę (mocno najedzony człowiek nie pracuj...

Pewnie większość Gruzinów mówi po rosyjsku! - często można usłyszeć takie komentarze od Polaków. Czy jest to prawdą? Źródło: https://commersant.ge/ge/post/rusuli-safrtxe-qartul-ekonomikashi W Gruzji językiem narodowym i państwowym jest gruziński. Język kształtował się razem z rozwojem kraju i został zapisany w Konstytucji Gruzji. Istota języka jest o tyle ważna, że nie jest on jedynie narzędziem komunikacji ani nawet tylko nośnikiem informacji kulturowych czy tradycji. Jego znajomość lub nieznajomość może budzić poczucie wyobcowania lub swojskości.  Około 70 lat członkostwa w ZSRR i wcześniej ponad 100 lat wspólnej historii z Imperium Rosyjskim spowodował różne negatywne skutki. Wszystko się zaczęło od 1801 (1801-1917) roku gdy Gruzja dołączyła do Imperium Rosyjskiego. Skutkiem tego było to, że Imperium Rosyjskie zlikwidowało modlitwy po gruzińsku, w szkołach została wprowadzona obowiązkowa nauka po rosyjsku oraz duża cenzura językowa, zaczęły się konflikty językowe pomię...

W rozwoju pisma gruzińskiego wyróżnia się dwa główne okresy: starogruziński do XI wieku oraz nowogruziński od XII wieku. Do starogruzińskiego okresu zalicza się alfabety asomtawruli i nuschuri, do nowogruzińskiego alfabet mchedruli. Badacze, takie jak Tamaz Gamkrelidze, Arnold Czikobawa, Iwane Dżawachiszwili itd., przez bardzo długi czas porównywali asomtawruli do innych pism za pomocą analizy graficznej oraz fonetycznej. Nie było łatwością ustalenie na bazie jakiego alfabetu ukształtował się alfabet gruziński. W pierwszej kolejności asomtawruli został porównywalny do semickiego, później do starogreckiego. Co do pochodzenia pisma gruzińskiego istniały głównie dwie teorie:  a) asomtawruli powstał na bazie semickiego;  b) asomtawruli powstał się na bazie starogreckiego. Opis: fenicki (później jako semicki), starogrecki, starogruziński Niemiecki historyk Victor Gardthausen był pierwszym badaczem który próbował udowodnić grecką teorię powstania alfabetu...

Nie istnieje chyba narodowość, która nie uważałaby, że właśnie ona najbardziej kocha gości, wszystkie kraje są dumne ze swojej gościnności i chlubią się nią (w tym Polacy). Goście i ich podejmowanie różnią się jednak w zależności od kraju, a nawet regionu. Przyjmowanie ich przybiera różne postacie w zależności od państwa. W tej relacji ważną rolę odgrywa okazanie i odbiór gościnności, ponieważ gospodarz może uważać siebie za gościnnego, ale gość może się z tym nie zgadzać. Jak pokazuje historia Gruzji, dla Gruzinów najistotniejszymi priorytetami były: język, ojczyzna, wiara   w tym właśnie gościnność. Do określenia wzajemnego stosunku gospodarza i gościa, używa się specjalnych słów:   stumartmaspindzloba  (od wyrazu  stumari  “gość” i  maspindzeli  “gospodarz”) i  stumartmokvareoba  (od wyrazy  stumari  „gość” i  mokvare  „lubiani”)– używając słowa można powiedzieć  czy osoba, rodzina lub kraj lubią gości czy nie...

Alfabet gruziński uważany jest za jeden z 14 najbardziej oryginalnych (podstawowych) alfabetów na świecie. W rozwoju pisma gruzińskiego wyróżnia się dwa główne okresy: starogruziński do XI wieku oraz nowogruziński od XII wieku. Do starogruzińskiego okresu zalicza się alfabety asomtawruli i nuschuri, do nowogruzińskiego alfabet mchedruli. Alfabet gruziński rozwijał się w trzech etapach, dlatego pismo z każdego etapu znane jest pod inną nazwą. Mimo różnicy wizualnej, nowogruziński ukształtował się na bazie starogruzińskiego. Źródło: opracowanie własne na podstawie: T. Mczedlidze, Asomtawruli, nuschuri, mchedruli, Tbilisi 2008, s. 4-7. W gruzińskich źródłach czytamy, że najstarszy odkryty tekst napisany w alfabecie asomtawrulskim, pochodzi z lat 361-382. W roku 1984 w małej wiosce Dawati znaleziono kamienne stele. Pomiędzy wyrzeźbionymi obrazami św. Michała i św. Gabriela wykryto litery alfabetu asomtawruli które zdaniem archeologów pochodzą z IV wieku (Putkaradze 2006, 8...

- Nawet wronie podoba się własne pisklę;  - Wszytko czeka na swój czas, czas zaś na nic nie czeka; - Mucha jesienią kasą boleśniej;  - Głód i tańca nauczy; - Dodaj kroplę do kropli, w morze się przemieni \; - Po śmierci zwierząt pozostają kości, po śmierci człowieka - dobra robota. - Siła orze wzniesienie;  - Do snu nie potrzeba wezgłowia;  - Wody odejdą i przyjdą, piaski pozostaną; - Gdy wpadniesz do wody, nie wyjdziesz suchym; - Zwiąż wołu z wołem - albo obyczaj zmieni albo barwę; - Naśladownictwo lepsze jest od zazdrości; - Jeśli potrafisz mówić słodkie rzeczy, dlaczegóż mówisz rzeczy gorzkie?  - Kozy wystrzegaj się z przodu, konia - z tyłu; - Byk walczący z bawołem straci rogi; - Miauczący kot myszy nie złapie;  - Śpiącego nawet wąż nie ukąsi; - Nie obiecuj pani skóry niedźwiedzia, jeśli go nie zabiłeś; - Gdy proszą cię o chleb, nie dawaj kamienia;  - Dopóki piec gorący, dopóty wrzucaj weń chleby;  ...

Co do podziałów języków kartwelskich badacze są podzieleni na trzy grupy: 1. Jedni uważają, że do języków kartwelskich należy tylko język gruziński; 2. Drudzy uważają, że oprócz gruzińskiego w grupie mamy jeszcze język zański i swański; 3. Trzeci uważają, że w grupie są języki: gruzińskie, megrelskie, czańskie (lazyjski) i swańskie.  Problemem dyskusyjnym jest czy megrelskie, czańskie (lazyjski) i swańskie etnolekty są językami czy dialektami.  A. Czikobawa, znany gruziński językoznawca szczególnie w okresie ZSRR pisze, że do kartwelskiej grupy językowej zaliczamy 3 języki: język gruziński (kartwelski), zański i swański. Badacz uważa, że megrelski i czański (lazyjski) mają ze sobą tak dużo wspólnego, że nie możemy ich uznać za odrębne języki, więc autor korzysta z ogólnej nazwy – zański (Czikobawa 2008, 3010-302).  Badacze, którzy uważają, że są one dialektami piszą (T. Gwanceladze, M. Tabidze, A. Lomtadze, R. Szerozia, E. Dadiani):  - naród gruziński je...